Year 2019, Volume 9 , Issue 17, Pages 235 - 252 2019-04-23

KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ
COAL CHILDREN: A DIFFERENT APPEARANCE OF CHILD LABOR IN THE SAMPLE OF PATNOS

Ömer Miraç YAMAN [1] , İhsan YILKAN [2]


Çocuk işçiliğinin birçok çeşidi bulunmaktadır; mendil satan, boyacılık yapan, tarımda çalışan ve kâğıt toplayanlar bunlardan sadece bazılarıdır. Yapılan bu çalışmada ise çocuk işçiliğinin daha farklı bir türü üzerinde durulmuştur. Apartman ve resmi kurumların çöplerini karıştırarak, ayıkladıkları yanmamış kömürleri toplayan çocukların durumları üzerine çalışılmıştır. Geçmişi çok uzun yıllara dayanmakta olan bu sorun, Türkiye’nin soğuk ve doğal gaz olmayan bazı Doğu illerine özgü bir durumdur. Çalışma kapsamında, bu işi yapan çocukların sosyo-ekonomik durumlarının ele alınması amaçlanmıştır.

Çalışmada nitel araştırma yöntemi seçilmiştir. Bu bağlamda veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ile çocuklarla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Çalışma toplamda yaşları 9 ila 15 arasında değişen 12 çocukla yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çocukların kötü koşullarda çalıştıkları, kömür toplarken ciddi risklerle karşılaştıkları, bu işi maddi yetersizliklerden dolayı yaptıkları ve kömür toplayan çocuklar arasında okul terkinin yüksek olduğu görülmüştür. Bunlarla birlikte bu işe başlama yaşının sekiz yaşlarına kadar indiği, aile yapılarının kalabalık olduğu, kış bittikten sonra bu çocukların hamallık ve ayakkabı boyacılığı yaptığı ve 14-15 yaşlarından sonra da Türkiye’nin batı şehirlerine inşaatlarda çalışmaya gittikleri bilgisine ulaşılmıştır. Ayrıca bu çocukların sokak ve okul gibi sosyal hayatın çeşitli alanlarından dışlandığı ve gelecekten çok fazla beklentilerinin olmadığı sonuçları elde edilmiştir.    

There are many types of child labor such as tissue selling, shoe shining, working in agriculture and paper collection. In this study, a different kind of child labor is emphasized. This study examines the situation of children collecting unburned coal, which they collect by mixing garbages of apartment buildings and public institutions. This problem has been existed for many years and it is a phenomenon peculiar to Turkey’s cold and some eastern provinces without natural gas. The aim of the study is to address the socio-economic situation of children doing this work.

Qualitative research method was chosen in the study. In this context, semi-structured interview form was used as a data collection tool and interviews with children were conducted. The study was conducted with 12 children aged 9 to 15 years in total. According to the findings, children work in poor conditions, while collecting coal they face serious risks. Also the findings show that they do this job due to financial problems and school dropout is high among these children. In addition, starting age of work is getting to reduce to eight, their family structure is crowded, after the winter is over these children work as porters and shoe shiners. The study also reached the information that they go to Turkey’s western cities in order to work in construction industry from 14-15 years of age. Furthermore, these children are being excluded from various social life areas such as street and school. And the results show that these children do not have too much expectation on future.

  • ADONTENG-KİSSİ, O. (2018). Causes of child labour: Perceotions of rural and urban parents in Ghana. Children and Youth Services Review. 91, 55-65.
  • ALLİANCE (2017). Global Estimates - Child Labour, 2017. Erişim tarihi: 03.02.2018, http://www.alliance87.org/2017ge/childlabour#!section =0.
  • ALTUNTAŞ, B. (2003). Mendile, simite, boyaya, çöpe: Ankara sokaklarında çalışan çocuklar. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • ARİÈS, P. (1975). Enfant et la vie familiale sous l'Ancien régime (L'). Éditions Du Seuil.
  • BAL, H. (2016). Nitel araştırma yöntem ve teknikleri (uygulamalı-örnekli). Bursa: Sentez Yayıncılık.
  • BASU, K. (1999). Child labor: cause, consequence, and cure, with remarks on international labor standards. Journal of Economic Literature. 37, 1083-1119.
  • BİLGİN, R. (2009). Diyarbakır’da sokakta çalışan çocuklar üzerine sosyolojik bir araştırma. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 8(27), 232-244.
  • BİLGİN, R. (2012). Sokakta çalışan çocukları bekleyen risk ve tehlikeler: Diyarbakır örneği. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8(15), 79-96.
  • BÜYÜKÖZTÜRK, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. & Demirel, F. (2015). Bilimsel araştırma yöntemleri. (19. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.
  • CRESWELL, J.W. (2016). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni. (3. Baskı). M. Bütün ve S.B. Demir (Ed.). Ankara: Siyasal Kitapevi.
  • ÇÖPOĞLU, M. (2018). Bir kısır döngü: dünyada ve Türkiye’de çocuk işçiliği ve işsizlik. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(5), 671-685.
  • DUR, A. İ. B. & Öztürk, M. (2017). Türkiye'de ve dünyada çocuk işçiliği ve mücadele politikaları: sdü myo öğrencileri üzerine bir araştırma. Suleyman Demirel University Journal of Faculty of Economics & Administrative Sciences, 22(3), 613-635.
  • EFE, H. & Uluoğlu, S.A. (2015). Dünyada çocuk işçiliğiyle mücadelede gelinen nokta ve geleceğe dair bazı öngörüler. Eğitim Bilim Toplum, 13(51), 46-72.
  • EKİZ, D. (2003). Eğitimde araştırma yöntem ve metodlarına giriş: nitel, nicel ve eleştirel kuram metodolojileri. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • ERSADO, L. (2005). Child labor and schooling decisions in urban and rural areas in Nepal. World Development. 33(3), 455-458.
  • FASSA, A., Fachini. L. A., Dali Agnol, M. & Chriatiani, D. A. (2000) Child labor and health: problems and pespectives. International Journal of Occupational and Environmental, 6, 155-162.
  • GOLDMAN, J. & Ronken, C. (2010). The concept of childhood: Child sexual abuse in queensland: selected research papers project AXIS. 30-43.
  • GÜLÇUBUK, B. (2012). Tarımda çocuk emeği sömürüsü ve toplumsal duyarlılık. Çalışma ve Toplum, 33(2), 75-94.
  • GÜNÖZ, M. (2007). Türkiye’de Çocuk İşçiği Sorunu ve Çözüm Önerileri. (Uzm. Tezi). TC Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü, Ankara.
  • HOEPFL, M. C. (1997). Choosing qualitative research: A primer for technology education researchers. Journal of technology education, 9(1), 47-63.
  • JENSEN, P. & Nielsen, H. S. (1997). Child labour or school attendance? Evidence from Zambia. Journal of Population Economics, 10(4), 407-424.
  • JOHANSSON, J. (2009). Causes of child labour: A case study in Babati town, Tanzania. Erişim tarihi: 04.10.2018, http://www.diva-portal.org/smash/get/diva2:358647/FULLTEXT01.pdf
  • KAMRUZZAMAN, M. & Hakim, M. A. (2018). A review on child Labour criticism in Bangladesh: An Analysis. International Journal of Sports Science and Physical Education, 3(1), 1-8.
  • KARATAŞ, K. (1993). Çocuk işgücü sorunu: Nedenleri, sonuçları ve çözüm önerileri. H.Ü. Sosyal Hizmetler Yüksekokulu Dergisi, 11(1), 85-9.
  • KELEBEK, G. (2017). Sokakta çalışan çocukların karşılaştığı tehlikeler. Z. Yüksekbilgili (Ed.). Uluslar arası sosyal araştırmalar kongresi (USAK’17) kitabı içinde (375-382). İstanbul.
  • KÜÇÜKKALAY, M., Dulupçu, M.A. & Turunç, Ö. (2000). Dünyada ve Türkiye’de çocuk işgücü istihdamının sorunları ve önlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(1), 103-118.
  • MERRİAM, S.B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber. (S. Turan, Çev.). Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • NELSON, G. L. M., & Quiton, J. D. (2018). Child labor and ıts effects on schooling, health and recreation of filipino children. Journal of Population and Social Studies [JPSS], 26(1), 68-82.
  • PERUMAL, N. (2018). Child labour: Causes and effects in India. International Journal, 6(2), 24-27.
  • POSTMAN, N. (1995). Çocukluğun yokoluşu. (K. İnal, Çev.) Ankara: İmge Kitabevi.
  • POSTMAN, N. (1985). The disappearance of childhood. Childhood Education, 61(4), 286-293.
  • SAHA, H. & Kamal, T. (2018). Rights of the child worker of Bangladesh: An appraisal. Asian Journal of Multidisciplinary Studies, 6(2), 85-92.
  • STREANS, P.N. (2017). Childhood in world history. (3. Baskı). New York: Routledge.
  • ŞİŞMAN, Y. (2006). Sokakta çalışan çocukların yaşam koşulları ve gelecek beklentileri. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 6(2), 251-276.
  • TRACY, S. J. (2012). Qualitative research methods: Collecting evidence, crafting analysis, communicating impact. India: Wiley-Blackwell.
  • YILDIRIM, A. & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (9. Baskı) Ankara: Seçkin.
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-5520-2003
Author: Ömer Miraç YAMAN
Institution: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ - CERRAHPAŞA
Country: Turkey


Orcid: 0000-0001-5520-2003
Author: İhsan YILKAN (Primary Author)
Institution: BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date : April 23, 2019

Bibtex @research article { busbed489734, journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-6672}, eissn = {2618-6322}, address = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü 12100, Merkez Bingöl}, publisher = {Bingol University}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {235 - 252}, doi = {10.29029/busbed.489734}, title = {KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ}, key = {cite}, author = {YAMAN, Ömer Miraç and YILKAN, İhsan} }
APA YAMAN, Ö , YILKAN, İ . (2019). KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 9 (17) , 235-252 . DOI: 10.29029/busbed.489734
MLA YAMAN, Ö , YILKAN, İ . "KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2019 ): 235-252 <http://busbed.bingol.edu.tr/en/issue/44814/489734>
Chicago YAMAN, Ö , YILKAN, İ . "KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2019 ): 235-252
RIS TY - JOUR T1 - KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ AU - Ömer Miraç YAMAN , İhsan YILKAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29029/busbed.489734 DO - 10.29029/busbed.489734 T2 - Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 235 EP - 252 VL - 9 IS - 17 SN - 1309-6672-2618-6322 M3 - doi: 10.29029/busbed.489734 UR - https://doi.org/10.29029/busbed.489734 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ %A Ömer Miraç YAMAN , İhsan YILKAN %T KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ %D 2019 %J Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-6672-2618-6322 %V 9 %N 17 %R doi: 10.29029/busbed.489734 %U 10.29029/busbed.489734
ISNAD YAMAN, Ömer Miraç , YILKAN, İhsan . "KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 / 17 (April 2019): 235-252 . https://doi.org/10.29029/busbed.489734
AMA YAMAN Ö , YILKAN İ . KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019; 9(17): 235-252.
Vancouver YAMAN Ö , YILKAN İ . KÖMÜR ÇOCUKLAR: ÇOCUK İŞÇİLİĞİNİN FARKLI BİR GÖRÜNÜMÜ PATNOS ÖRNEĞİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2019; 9(17): 252-235.