Cilt 6, Sayı 12, Sayfalar 209 - 232 2016-11-15

Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği
Violence and Tyranny at Schools: Risk Factors, Services of Protect, Prevent and Interfere: The Sample of The Konya

Kasım TATLILIOĞLU [1]

44 265

Araştırmanın amacı, ortaöğretim okullarında şiddetin kaynakları konusunda öğretmen, yönetici ve öğrenci görüşlerini belirlemektir. Son yıllarda, toplumda okulların güvenliği ile ilgili sorunların her geçen gün arttığına ilişkin bir algılama söz konusudur. Okullarda şiddete ilişkin korku giderek artış gösteren bir olgudur. Okul güvenliği ile ilgili çözülmesi gereken en önemli sorunların başında okullardaki şiddet ve zorbalıkla baş etme gelmektedir. Okuldaki şiddet nedeniyle başta öğretmenler olmak üzere pek çok birey kendini güvende hissetmemekte ve dolayısıyla işlerine yeterli düzeyde odaklanamamaktadır. Şiddet nedeniyle bireyler, hem fiziksel hem de duygusal kalıcı bozukluklara maruz kalmaktadır. Yapılan araştırma sonuçlarına göre, birçok genç ergen çatışma ve problem çözmede en etkin yolun şiddet olduğuna inanmaktadır. Bu durumun nedenleri olarak okuldan öğrenci davranışlarını olumlu yönde değiştirmesi gerekirken bazı çocuk ve gençlerin okulla ilgili değişkenlerden dolayı suça bulaşmış olma olasılığını söyleyebiliriz. Çok tartışılan bir konu da, şiddetin aileden başlayarak bir süreklilik gösterdiği; hatta öğretmenlerin söylemiyle “ailede dayağa alışmış çocukları başka türlü kontrol edemedikleri” şeklindedir. Şiddete uğrayan kişiler (kurbanlar), kısa ve uzun süreli uyumsuzluk tehlikesi ile karşılaşmaktadırlar. Bu araştırmada, 2006-2007 Eğitim-Öğretim yılında Konya il merkezi ile 31 ilçesinde öğrenci, veli, idareci ve öğretmenlerden toplam 237784 kişiye uygulanan “Temel önleme Anketi”nin sonuçlarına yer verilmiştir Ayrıca, okullarda şiddet ve zorbalık konusu, buna ilişkin risk faktörleri ve çözüm önerileri ele alınarak, şiddet ve zorbalığa ilişkin kavramsal çözümleme yapılmıştır. Şiddetin ortadan kaldırılabilmesi ve gençlerimize daha kaliteli, daha güvenli eğitim ortamlarının sunulabilmesi için, öncelikle okullarda şiddetin irdelenmesi, sonrasında nedenlerinin araştırılması ve bu sonuçlar ışığında önlemlerin alınması gerekmektedir. Böylece, okullarda eğitim kalitesini ve iklimini olumsuz yönde etkileyen şiddetin çözüm yollarının belirlenmesi için, bilimsel verilere dayalı olarak yetkililere ve araştırmacılara öneriler sunulması amaçlanmıştır.

The purpose of this study is to investigate the opinions of the teachers, administrators and students about the sources of violence at high schools. In recent years, a perception as to the fact that the problems about increasing of the schools’ safety day by day is under consideration. It is a phenomenon that a fear of violence at schools is increasing constantly. Coping with the violence at schools is the first thing that should be solved about the safety of schools. Because of the violence at schools, many members of the schools, especially the teachers don’t feel safe themselves, and so they cannot focus on their work completely. Due to the violence, the individuals are exposed to both physical and emotional defects permanently. According to the results of the research, many young adolescents believe that the most effective way in the conflicting and solving problems is violence. We can say the reasons as the fact that a school should change students’ behaviours in positive ways but it sometimes turns out that some kids and young people are possibly criminal because of the changeable things at school. A much discussed subject is that violence starts with the family and becomes permanent, even as the teachers say “we can’t control the kids in another way if they are used to be beaten in the family”. Those who are exposed to violence (victims) come across the danger of maladjustment for a short and long time. In thisresearch, it is given place to the results of “Basic Prevent Survey” as to the study of violence at schools that was applied to the students, parents, headmasters and teachers applied to totally 237784 people in the centre of Konya and 31 districts of Konya in 2006-2007 Educational Year. By the help of this study, the question of violence and tyranny at schools is analysed conceptually about violence and tyranny, dealing with the risk factors about this subject and solution suggestions. To eliminate the violence and present adolescent much more qualified and much safer education, firstly, violence must be explicated, secondly causes must be investigated, and finally precautions must be handled under the view of these results. Thus, it is aimed to make suggestions based on scientific data to the administrators and researchers in order to determine the solutions to violence at schools which effects the quality of education and the climate of the school negatively.

  • ALKAN, H.B. (2007). İlköğretim Öğretmenlerinin İstenmeyen Davranışlarla Baş Etme Yöntemleri ve Okulda Şiddet. Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi. Niğde Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • ATİK, G. (2006). The Role of Locus oF Control, Self-esteem, Parenting Style, Loneliness and Academic Achievement in Predicting Bullying Among Middle School Students. Unpublished Doctoral Thesis. Middle East Technical University, Ankara.
  • AYAN, S. (2006). Aile İçinde Şiddete Uğrayan Çocukların Saldırganlık Eğilimleri. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 8, 206-214.
  • BANKS, R. (1997). Bullying in Schools. ERİC online. (http://npin.org/library).
  • BAŞBAKANLIK 2006–17 sayılı genelge. Çocuk ve Kadınlara Yönelik Şiddet Hareketleriyle Töre ve Namus Cinayetlerinin Önlenmesi İçin Alınacak Tedbirler.
  • BROCKENBROUGH, K. K., COMELL, D.G., LOPER, A.B. (2002). Aggressive Attitudes Among Victims of Violence at School. Education and Treatment of Children, 25 (3) , pp. 273-287.
  • BUDAK, S. (2003). Psikoloji Sözlüğü. Ankara: Bilim ev Sanat Yayınları.
  • CELEP, C. (2008). Okul ve Sınıf Ergonomisi ya da İnsanı Öncelemek. Eğitime Bakış Dergisi, 4 (11), 10-15.
  • ÇAYIRDAĞ, N. (2006). İlköğretim 7. ve 8. Sınıf Öğrencilerinin Okul Kültürünü Alglayışları İle Zorbalık Eğilimleri ve Zorbalıkla Başetme Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
  • ÇİFÇİ, S. (2010). Dokuzuncu Sınıf Öğrencilerinin Sanal Zorbalık Düzeyleri İle Empatik Eğilim Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziosman Paşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tokat.
  • DEBARBİEUX, E. (2009). Okulda Şiddet. Küresel Bir Tehdit. (1. Baskı). (Çev.: İ. Yerguz). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • DÖNMEZ, B. (2008). Öğrenme Ortamı Olarak Okul ve Sınıf. Eğitime Bakış Dergisi, 4 (11), 3-10.
  • DURSUN, S. (2012). İşyeri Şiddetinin Çalışanların Tükenmişlik Düzeyine Etkisi: Sağlık Sektöründe Bir Uygulama. Çalışma İlişkileri Dergisi, 3 (1), 103-113.
  • ERKAL, M. (2005). Sınıf Yönetimi. (1. Baskı). İstanbul: Epsilon Yayıncılık.
  • GÜNDOĞDU, R. (2010). 9. Sınıf Öğrencilerinin Çatışma Çözme, Öfke ve Saldırganlık Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19 (3), 257-276.
  • HOOVER, J., HOLİVER, J. & HAZLER, R. J. (1992). Bullying Perceptions of Adolescent Victims in the Midwestern USA. School Psychology İnternational, 13 (1), 5-17.
  • İLDENİZ, B. (2015). Okullarda Şiddetin Nedenleri ve Önlenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • İRFANER, S. (2009). Öğrenciler Arasında Gerçekleşen Zorbalık Eylemleri ve Zorbalık Konusunda Öğrencilerin, Öğretmenlerin ve Okul Yöneticilerinin Tutum ve Görüşleri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • KOCACIK, F. (2001). Şiddet Olgusu Üzerine. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 2 (1), 1-7.
  • KARASAR, N. (1994). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Araştırma Eğitim Danışmanlık Ltd.
  • KARASAR, Niyazi (1995). Araştırmalarda Rapor Hazırlama. Ankara: Alkım Yayınları.
  • KARATAŞ-BARAN, G. (2008). Öğretmenlerin ve Öğrencilerin Görüşlerine Dayalı Olarak Okullarda Şiddet ve Okul Güvenliğinin İncelenmesi: Keçiören Örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü.
  • KORKUT, F. (2004). Saldırganlık, Şiddet ve Zorbalık ve Önleme. Okul Temelli Önleyici Rehberlik ve Psikolojik Danışma. Ankara: Anı Yayıncılık.
  • KÖKNEL, Ö. (2006). Bireysel ve Toplumsal Şiddet. (5. Baskı). İstanbul: Altın Yayınları.
  • KUNTSCHE, E., PİCKETT, W., OVERPECK, M., CRAIG, W., BOYCE, W. F., & GASPAR de M. M. (2006). Television Viewing and Forms of Bullying Among Adolescents From Eight Countries. Journal of Adolescent Health, 39 (6), pp. 908-915.
  • MEB. Karşıyaka RAM Akran İstismarı Çalışma Gurubu. Okulda Akran İstismarı.
  • MEB. Eğitim Ortamlarında Şiddetin Önlenmesi ve Azaltılması Strateji ve Eylem Planı.
  • MEB. Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğü. 2005-2006 Öğretim Yılı Konya İl Temel Önleme Anket Sonuçları.
  • MEB. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü Genelge. No: 2006/26.
  • MEB. 18.10.1995 tarih ve 1995/81 ve 10.11.2003 tarih ve 2003/91 numaralı genelge.
  • MEB. 14.10.2005 tarih ve 4344 sayılı 2005/95 ve 21.01.2009 tarih ve 2009/9 numaralı genelge.
  • MEB. Eğitim Ortamlarında Şiddetin Önlenmesi ve Azaltılması Strateji ve Eylem Planı (2006- 2011 +).
  • MEB. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Genel Müdürlüğü 2007/ 72 no’lu genelge.
  • MEB ve İçişleri Bakanlığı arasında 20.09.2007 tarihinde imzalanan “Okullarda Güvenli Ortamın Sağlanmasına Yönelik Koruyucu ve Önleyici Tedbirlerin Artırılmasına İlişkin İşbirliği Protokolü”.
  • OLWEUS, D. (1995). Bullying at School: What we Know and What we can do? Oxford and Cambridge, M.A. Blackwell Publishers.
  • ÖZCEBE, H., ULUKOL, B., MOLLAHALİLOĞLU, S., YARDIM, N., KARAMAN, F. (2008). Sağlık Hizmetlerinde Okul Sağlığı Kitabı. T.C. Sağlık Bakanlığı, Yayın No:719, Ankara.
  • ÖZTÜRK, D. (2011). İş yerinde Zorbalık: Kamu Sektörü Çalışanlarının Örgütsel Adalet ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Algılamaları Üzerindeki Yansımaları. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğru Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • PARLADIR, S. (2009). Okullarda Şiddetin Kaynaklarına İlişkin Öğretmen, Yönetici ve Öğretmen Görüşleri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Akdeniz, Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
  • PERRY, B. (2011). School Violence. Scholastic Schope. 49 (15), pp. 20-22.
  • PİŞKİN, M. (2002). Okul Zorbalığı, Tanımı, Türleri, İlişkili Olduğu Faktörler ve Alınabilecek Önlemler. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 2 (2), 531-568.
  • PİŞKİN, M. (2003). Okullarımızda Yaygın Bir Sorun: Akran Zorbalığı. 7. Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi. İnönü Üniversitesi, Malatya: 11-13 Haziran 2003.
  • SATAN, A. (2011). Okulda Zorbalığın Aktörleri. Turan-Sam Dergisi, 3 (10), 55-67.
  • TERZİ Ş., (2007). Okullarda Yaşanan Şiddeti Önleyici Bir Yaklaşım: Kendini Toparlama Gücü. Aile ve Toplum Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 3 (12), 73-82
  • TBMM. Çocuklarda ve Gençlerde Artan Şiddet Eğitimi ile Okullarda Meydana Gelen Olaylar ile İlgili Meclis Araştırma Komisyon Raporu, 13/04/2007, s.sayısı:1413, (10/337,343,356,357).
  • YAVUZER, Y. & GÜNDOĞDU, R. (2012). Teachers’ Responsibilities in Preventing School Violence: A Case Study in Turkey. Educational Research and Reviews, 7 (17), pp. 362-371.
  • YAVUZER, Y., GÜNDOĞDU, R. & DİKİCİ, A. (2009). Journal of School Violence Teachers’ Perceptions about School. Violence in One Turkish City, 8 (1), pp. 29-41.
  • YAVUZER, Y., KARATAŞ, Z., ÇİVİLİDAĞ, A. & GÜNDOĞDU, R. (2014). The Role of Peer Pressure, Automatic Thoughts and Self-esteem on Adolescents’ Aggression. Eurasian Journal of Educational Research, 54, pp. 61-78.
  • YEŞİLDAL, Y. (2005). Sağlık Hizmetlerinde İş Kazaları ve Şiddetin Değerlendirilmesi. TSK Koruyucu Hekimlik Bülteni, 4 (5), 280-303.
  • YEŞİLDAL Y. (2016). Sağlıkta Şiddete Genel Bakış. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1 (3), 44-55.
  • http://www.okuldasiddet.net/upresimler/ogretmen elkitabi.pdf
  • http://www.siviltoplumakademisi.org.tr/.
  • http://www.onlemeplatformu.org/.
  • http://www.psikoloji.com.tr/aile/siddet.
  • http://www.memurlar.net/
  • http://www.sck.gov.tr/Tbmm.
  • http://www.aktuelegitim.com/rehberlik-dokumanlari/okulda-siddet-onleme.
  • http://www.scopemed.org/fulltextpdf.php, Erişim Tarihi: 07.10.2016.
  • https://tr.wikipedia.org/wiki/Okulda Şiddet, Erişim Tarihi: 12.10.2016.
Konular Psikoloji ,Sosyoloji
Dergi Bölümü Makaleler
Yazarlar

Yazar: Kasım TATLILIOĞLU
E-posta: kasimtatlili@hotmail.com

Bibtex @araştırma makalesi { busbed328657, journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-6672}, address = {Bingöl Üniversitesi}, year = {2016}, volume = {6}, pages = {209 - 232}, doi = {10.29029/busbed.328657}, title = {Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği}, language = {tr}, key = {cite}, author = {TATLILIOĞLU, Kasım} } @araştırma makalesi { busbed328657, journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-6672}, address = {Bingöl Üniversitesi}, year = {2016}, volume = {6}, pages = {209 - 232}, doi = {10.29029/busbed.328657}, title = {Violence and Tyranny at Schools: Risk Factors, Services of Protect, Prevent and Interfere: The Sample of The Konya}, language = {en}, key = {cite}, author = {TATLILIOĞLU, Kasım} }
APA TATLILIOĞLU, K . (2016). Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6 (12), 209-232. DOI: 10.29029/busbed.328657
MLA TATLILIOĞLU, K . "Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2016): 209-232 <http://busbed.bingol.edu.tr/issue/29504/328657>
Chicago TATLILIOĞLU, K . "Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 6 (2016): 209-232
RIS TY - JOUR T1 - Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği AU - Kasım TATLILIOĞLU Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.29029/busbed.328657 DO - 10.29029/busbed.328657 T2 - Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 209 EP - 232 VL - 6 IS - 12 SN - 1309-6672- M3 - doi: 10.29029/busbed.328657 UR - http://dx.doi.org/10.29029/busbed.328657 Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği %A Kasım TATLILIOĞLU %T Okullarda Şiddet ve Zorbalık: Risk Faktörleri, Koruma, Önleme ve Müdahale Hizmetleri: Konya Örneği %D 2016 %J Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-6672- %V 6 %N 12 %R doi: 10.29029/busbed.328657 %U 10.29029/busbed.328657