Yıl 2020, Cilt , Sayı 19, Sayfalar 357 - 382 2020-04-28

MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI
USING FOR LITERATURE’S EDUCATION AND TEACHING OF APPLIED REPRESENTATION METHOD IN MATHNAWIS

Meheddin İSPİR [1]


Klasik Türk edebiyatında mesnevi nazım şekli ile pek çok eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerde ele alınan konuların işlenişi ve sunuluşunda farklı yöntemler uygulanmıştır. Bu yöntemlerden biri de konunun akışına uygun olarak temsil getirmedir. Temsil misillemede bulunma, örnekleme, bir duruma karşılık gelecek şekilde olayı aktarma anlamlarına gelir. Şair, eserinde bir konuyu anlatırken konunun akışana uygun olarak hikâye bulur ve bu hikâyeyi konuyla bütünleştirir. Seçilen hikâyelerde konunun temel amacı göz önünde bulundurularak hareket edilir. Belirlenen amaç doğrultusunda okuyucuya ders verilir, kıssadan hisse alması sağlanır. Okuyucunun heyecanı harekete geçirilir ve yeni yaklaşımlar kazanması hedeflenir. Böylece şair, işlediği konuya misillemede bulunarak temsil getirmiş olur. Temsil şairin anlatımına açıklık getirdiği gibi konunun akıcılığını sağlamış, sıkıcılığını gidermiş ve okuyucunun konuyu anlaması ve öğrenmesine önemli bir katkı sağlamış olur. Kendini hikâyedeki olay ve kahramanla özdeşleştiren okuyucu gereken dersi alır.
Edebiyat eğitimi ve öğretimini kolaylaştırmak ve etkili kılmak için temsil getirme yöntemi yararlı olabilir. Soyut kavram ve anlatımları temsilî hikâyelerle somutlaştırarak açıklığa kavuşturmak gerekir. Hayatın içinden seçilen olaylarla konuya karşılık gelecek şekilde misillemede bulunarak öğrencilerin zihninde ve davranışlarında istendik değişimler elde edilebilir. Mesnevilerde kullanılan temsil getirme yöntemi ilk, orta ve yükseköğretimde dersin işlenişinde ele alınmalı ve kullanılmalıdır. Bu yöntem kullanılırken zengin bir anlatıma sahip olan mesnevilerin içeriği göz önünde bulundurulmalı ve bu eserlerde geçen pek çok hikâye güncellenerek günümüze taşınmalıdır. Öğrencilerin hikâyelerle özdeşleşmesi sağlanarak geçmişten günümüze ve günümüzden geleceğe bir kültür bağı oluşturulmalıdır.
Bu çalışmada, temsil getirme yönteminin ne olduğu açıklandı. Klasik Türk şiirindeki mesnevilerde temsil getirme yönteminin ne şekilde işlendiği ve uygulandığı örneklerle ortaya konuldu. Farklı türde ve farklı dönemlerde yazılmış olan eserlerden alıntılar yapılarak yöntemin uygulanışı gösterildi. Yöntemin uygulanılışındaki yaklaşımlar tasnif edildi. Temsil getirme yönteminin eğitim ve öğretimdeki yeri saptandı. Günümüz eğitim ve öğretimine ne gibi katkılar sunabileceği tartışıldı. Bu yöntemin edebiyat eğitimi ve öğretiminde kullanılma biçimi örneklerle gösterildi.

In Classical Turkish Literature, many works have been written with the form of Mathnawi poetry. In these works, different methods have been applied in the processing and presentation of the topics. One of these methods is telling a representation story in accordance with the flow of the subject. Representation means to transfer the event corresponding to a situation, reprisal, sameness. While the poet tells a story in his work, integrates this story with the topic and finds the story in accordance with the flow of the theme. In selected stories, the main purpose of the topic is observed. In the direction of its designated purpose, it is provided to advise to the reader and make them take lessons from the story. Reader's excitement is actuated and gaining new approaches is targeted. Thus, the poet tells repellent regarding the theme. Representation, as clarified to the narration of the poet it provides the fluency of the subject, removes its boredom, and makes an important contribution to the reader's understanding and learning. The reader, who identifies with the event and the hero in the story, takes the required lesson.
A method of representation may be useful to facilitate and make effective the Education and Teaching of Literature. It is necessary to clarify the abstract concepts and expressions by embodying the stories. By means of events selected from within life, desired changes in the minds and behaviour of students can be made with retaliation to illustrate the theme. The method of representation used in mathnawis should be handled and used in the course of primary, secondary and higher education. While this method is used, the content of the mathnawis having a rich narrative must be considered and many stories in these works should be updated and moved daily. By establishing the identification of the students with stories, a culture linking from the past to the present day and from the present to the past must be established.
In this study, it is explained what is the method of representation. How the representation was processed and practiced in the mathnawis of the classical Turkish poetry is exemplified. With excerpts from the works, which were written in different periods, are studied, and application of the method are shown. Approaches to the implementation of the method are classified. The place of the method of representation in education and training is determined. It is discussed how it can contribute to today's education and training. The use of this method in literature education and teaching is illustrated with examples.

  • Aksoyak, İ. (2006). Üsküplü Atâ- Tuhfetül-Uşşâk. Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10713,girisvemetinpdf.pdf?0 (23.03.2018).Balkaya, A. (2007). Türk Toplumunda Temsil Getirme Geleneği ve Mevlana’nın Gelenek İçerisindeki Yeri. Turkish Studies, Volume 2/4.İspir, M. (2014). Müniri’nin, Gülşen-i Ebrâr ve Ma’den-i Esrâr Mesnevisi, Ankara: Gecekitaplığı Yayınları.Kiremitçi, F. (2009). Muhammet Şerifi’nin Hayatı, Edebi Kişiliği, Eğitim Anlayışı ve Pend-i Gülistan Adlı Eseri (İnceleme- Tenkitli Metin), Yayınlanmamış Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum.Koçak, S. (2009). Kur’ân’da Mesellerle Anlatımın Eğitim Açısından Değeri, Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi IX, sayı,1.Selçuk, B. (2017). Nali Mehmet Efendi-Tuhfetü’l –Emsal, Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/55915,tuhfetul-emsalpdf.pdf?0 (23.03.2018).Yavuz, K. (Tarihsiz). Gülşehri’nin Mantıku’t-Tayrı (Gülşen-Nâme), Ankara: http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10685,girispdf.pdf?0 (23.03.2018). http://ekitap.kulturturizm.gov.tr/Eklenti/10686,metinpdf.pdf?0 (23.03.2018).http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&view=bts&kategori1=veritbn&kelimesec=309082 (26.03.2018).
Birincil Dil tr
Konular Edebiyat
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Meheddin İSPİR
Kurum: ERZURUM TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 28 Nisan 2020

Bibtex @araştırma makalesi { busbed639988, journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-6672}, eissn = {2618-6322}, address = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü 12100, Merkez Bingöl}, publisher = {Bingöl Üniversitesi}, year = {2020}, volume = {}, pages = {357 - 382}, doi = {10.29029/busbed.639988}, title = {MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI}, key = {cite}, author = {İSPİR, Meheddin} }
APA İSPİR, M . (2020). MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (19) , 357-382 . DOI: 10.29029/busbed.639988
MLA İSPİR, M . "MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2020 ): 357-382 <http://busbed.bingol.edu.tr/tr/issue/53987/639988>
Chicago İSPİR, M . "MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2020 ): 357-382
RIS TY - JOUR T1 - MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI AU - Meheddin İSPİR Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.29029/busbed.639988 DO - 10.29029/busbed.639988 T2 - Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 357 EP - 382 VL - IS - 19 SN - 1309-6672-2618-6322 M3 - doi: 10.29029/busbed.639988 UR - https://doi.org/10.29029/busbed.639988 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI %A Meheddin İSPİR %T MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI %D 2020 %J Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-6672-2618-6322 %V %N 19 %R doi: 10.29029/busbed.639988 %U 10.29029/busbed.639988
ISNAD İSPİR, Meheddin . "MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 19 (Nisan 2020): 357-382 . https://doi.org/10.29029/busbed.639988
AMA İSPİR M . MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; (19): 357-382.
Vancouver İSPİR M . MESNEVİLERDE UYGULANAN TEMSİL GETİRME YÖNTEMİNİN EDEBİYAT EĞİTİMİ VE ÖĞRETİMİNDE KULLANILMASI. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; (19): 382-357.