Year 2020, Volume , Issue 20, Pages 129 - 144 2020-10-23

THE MESNEVI “HILYE-I HASENEYNU’L-AHSENEYN” OF HANYALI NURI
HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ

Abdullah AYDIN [1]


Crete saw many poets during Ottomans' reign for two hundred and sixty eight years. The only evidence of Ottomans' domination in Crete is literary works. Hanyalı Nuri who wrote poems as well as proses is important for Turkish literature in Crete. Divan of Hanyalı Nuri is interesting in terms of both number and variety of poems. One of these poems is a seventy four-couplet mesnevi that can be considered as a distinct work. This literary work of the poet is in the form of hilye. He stated that he added Hakani and Cevri's hilyes that were written a long time ago. This study provides information about Hanyalı Nuri, Hakani and Cevri. Hanyalı Nuri's Hilye-i Haseneynu'l Abseneyn is analyzed in terms of form and content. In addition, this study includes full text of the poem.
Uzun yıllar Osmanlı hakimiyeti altında kalan Girit’in bu iki yüz atmış sekiz yıllık sürecinde çok sayıda şair yetişmiştir. Girit’teki Türk İslâm hakimiyetinin günümüze kalan tek delili o yıllarda kaleme alınan çok sayıdaki eserlerdir. Hem düzyazı hem de şiir alanında verdiği eserlerle Girit’teki Türk edebiyatı için önemli bir isim -hiç şüphesiz- Hanyalı Nûrî’dir. Hanyalı Nûrî’nin seçme şiirlerini bir araya getirerek tertip ettiği dîvânı, içindeki şiir sayısı kadar çeşitliliğiyle de dikkat çekmektedir. Bu şiirlerinden birisi, aslında müstakil bir eser sayılabilecek olan yetmiş dört beyitlik bir mesnevidir. Şair bu eserini hilye türünde kaleme almıştır. Daha önce yazılan Hakanî ve Cevrî hilyelerini zeyl ettiğini özellikle belirtmiştir. Bu çalışmada; Hanyalı Nûrî, Hakanî ve Cevrî hakkında kısa bilgiler verilmiştir. Devamında Hanyalı Nûrî’nin Hilye-i Haseneynü’l-Ahseneyn başlıklı mesnevisi şekil ve muhteva bakımından incelenmiştir. Ayrıca şiirin tam metni paylaşılmıştır.
  • ATİK, Arzu (2013), “Cevrî, İbrahim Çelebi”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu. com, Erişim Tarihi: 21.11.2019.
  • AYDIN, Abdullah (2009), Abdullah Aydın, Hanyalı Nûrî Osmân ve Dîvânı, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Doktora Tezi, Ankara.
  • AYDIN, Abdullah (2015a), Hanyalı Nûrî ve Dîvânı, C. I, Berlin: Türkiye Âlim Kitapları Yayınları.
  • AYDIN, Abdullah (2015b), Hanyalı Nûrî ve Dîvânı, C. II, Berlin: Türkiye Âlim Kitapları Yayınları.
  • Barbaroszâde Şâkir (?), Câmi-i Târîh-i Girid Sahib-Dîvân Giridî Hanyavî Nûrî Beg Efendi’nin Terceme-i Hâli, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar, TY. 205, v. 148b-150a.
  • DERMAN, M. Uğur (1998), “Hilye”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 18, İstanbul, s. 47-51.
  • DEVELLİOĞLU, Ferit (2010), Osmanlıca- Türkçe Ansiklopedik Lûgat, Ankara: Aydın Kitabevi Yayınları.
  • ERDOĞAN, Mehtap (2011), Türk Edebiyatında Manzum Hilyeler, Cumhuriyet Universitesi Sosyal Bilimler Enstitusu Doktora Tezi, Sivas.
  • ERDOĞAN, Mehtap (2013), Türk Edebiyatında Manzum Hilyeler, İstanbul: Kitabevi Yayınları.
  • GÜLMEZ, Sema (2006), Cevrî İbrahim Çelebi ve Hilye-i Çihâr-Yâr-ı Güzîn Adlı Eseri, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İzmir.
  • İNAL, İbnülemin Mahmut Kemal (1988), Son Asır Türk Şairleri, C. III, İstanbul: Dergâh Yayınları.
  • İntibah, (1881), “Terceme-i Hâl-i Osman Nurî Beg”, İntibah Gazetesi, 21 Ramazan 1298/ 5 Ağustos 1881, Numro: 33.
  • Kâmî Yahya Efendi, Terceme-i Hâl-i Sahib-Divan Nûrî, Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi, 19 Hk 2113, v. 236b-241a.
  • KURNAZ, Cemâl vd. (2001), Giritli Salacıoğlu Mustafa Celvetî Divânı, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • KURTOĞLU, Orhan (2006), Girit Şairleri, Ankara: Akçağ Yayınları.
  • Nûrî Osman Hanyavî (a), Târîh-i Girid, İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar, TY. 205.
  • Nûrî Osman Hanyavî (b), Tarîkü’l-İhtisâr, Türk Dil Kurumu Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar, Yz. A 209/3.
  • Nûrî Osman Hanyavî (c), Tezyîl, Türk Dil Kurumu Kütüphanesi, Türkçe Yazmalar, Yz. A 193/2.
  • Nûrî Osman Hanyavî (ç), Tuhfetü’n-Nûriye, Çorum Hasan Paşa İl Halk Kütüphanesi, 19 Hk 1876/2.
  • ÖLKER, Gökhan (2013), “Lugât-ı Manzûme-i Nûriye Berây-ı Terceme-i Lisân-ı Rumiye Üzerine”, Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, Volume 8/9, Summer, Ankara, s. 2007-2019.
  • PALA, İskender (1991), Hilye-i Saadet, Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları.
  • PALA, İskender (2014), “Hakanî, Mehmed Beg”, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu. com, Erişim Tarihi: 21.11.2019.
  • SARIYANNIS, Marinos (2007), “A Source Of Cultural Life Of Eighteenth-Century Ottoman Crete”, Ariadni, (Girit Üniversitesi Felsefe Fakültesi Dergisi), S. 13, Girit, s. 79-99.
  • TUMAN, Mehmed Nâil (2001), Tuhfe-i Nâilî, Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri, (Haz.: Cemâl KURNAZ ve Mustafa TATCI), C. II, Ankara: Bizim Büro Yayınları.
  • UZUN, Mustafa (1998), “Hilye”, TDV İslâm Ansiklopedisi, C. 18, İstanbul, s. 44-47.
Primary Language tr
Subjects Literature
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-8307-0332
Author: Abdullah AYDIN (Primary Author)
Institution: Kastamonu Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Country: Turkey


Dates

Publication Date : October 23, 2020

Bibtex @research article { busbed731975, journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-6672}, eissn = {2618-6322}, address = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü 12100, Merkez Bingöl}, publisher = {Bingol University}, year = {2020}, volume = {}, pages = {129 - 144}, doi = {10.29029/busbed.731975}, title = {HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ}, key = {cite}, author = {Aydın, Abdullah} }
APA Aydın, A . (2020). HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ . Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , (20) , 129-144 . DOI: 10.29029/busbed.731975
MLA Aydın, A . "HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ" . Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2020 ): 129-144 <http://busbed.bingol.edu.tr/en/pub/issue/57327/731975>
Chicago Aydın, A . "HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (2020 ): 129-144
RIS TY - JOUR T1 - HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ AU - Abdullah Aydın Y1 - 2020 PY - 2020 N1 - doi: 10.29029/busbed.731975 DO - 10.29029/busbed.731975 T2 - Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 129 EP - 144 VL - IS - 20 SN - 1309-6672-2618-6322 M3 - doi: 10.29029/busbed.731975 UR - https://doi.org/10.29029/busbed.731975 Y2 - 2020 ER -
EndNote %0 Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ %A Abdullah Aydın %T HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ %D 2020 %J Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-6672-2618-6322 %V %N 20 %R doi: 10.29029/busbed.731975 %U 10.29029/busbed.731975
ISNAD Aydın, Abdullah . "HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi / 20 (October 2020): 129-144 . https://doi.org/10.29029/busbed.731975
AMA Aydın A . HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; (20): 129-144.
Vancouver Aydın A . HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020; (20): 129-144.
IEEE A. Aydın , "HANYALI NÛRÎ’NİN “HİLYE-İ HASENEYNÜ’L-AHSENEYN” MESNEVİSİ", Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. 20, pp. 129-144, Oct. 2020, doi:10.29029/busbed.731975