Year 2019, Volume 9, Issue 17, Pages 165 - 188 2019-04-23

HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM
INTELLECTUAL VERSUS PEOPLE, PEOPLE VERSUS INTELLECTUAL: TWO ‘STRANGER’ SIDES TO EACH OTHER

Mehmet ANIK [1]

19 85

Entelektüel-halk çatışmasının ele alındığı bu çalışma, Y. K. Karaosmanoğlu’nun romanlarında yer alan bu konudaki ikilikle sınırlandırılmıştır. Karaosmanoğlu’nun romanlarındaki bu ikiliğin ele alınışı ile kendisinin de içinde yer aldığı elitist bir entelektüel grup tarafından kurulan Kadro Hareketi’nin bu konudaki yaklaşımı arasında benzer değerlendirmeler bulunmaktadır. Bu açıdan yöntemsel olarak, öncelikle elitist anlayışa sahip bir entelektüel hareket olarak Kadro Hareketi’yle ilgili değerlendirmede bulunulmuş, akabinde Karaosmanoğlu’nun bütün romanları, entelektüel-halk ikiliği ekseninde, nitel analiz tekniklerinden eleştirel söylem analizi aracılığıyla tahlil edilmiştir. Y. K. Karaosmanoğlu’nun romanları üzerinden, entelektüel-halk ikiliğine dair arka planın bilimsel bir analizle ortaya konulması, yansımaları günümüzde de olan bu ikiliği farklı yönleriyle anlamak açısından önemlidir. Karaosmanoğlu’nun romanlarındaki elitist entelektüel figürü, geleneksel yaşam tarzına sahip olduğunu düşündüğü halk kitlesine tepeden, önyargılı, alaycı ve küçümseyici bir bakışla yaklaşırken, geleneksel halk kesimi de kendilerini cahil olarak gören ve yaşam biçimini küçümseyen bu entelektüel figürüne karşı mesafeli davranmaktadır. Karaosmanoğlu’nun ideolojik konumu ve sahip olduğu elitist bakış açısı, bu konudaki yaklaşımında sınırlılıklara ve önyargılara neden olmaktadır.

This study, which deals with the intellectual-people conflict, is limited to the dichotomy of this subject in Y. K. Karaosmanoğlu’s novels. There are similar evaluations between the approach of this dichotomy in Karaosmanoğlu’s novels and the approach of Kadro Movement founded by an elitist intellectual group including Karaosmanoğlu. In this respect, methodologically, it is firstly evaluated Kadro as an elitist intellectual movement, and then Karaosmanoğlu’s all novels on the axis of intellectual-people dichotomy are analysed through critical discourse analysis that is one of the qualitative analysis technique. Through Y. K. Karaosmanoğlu’s novels, it is significant that the background of the intellectual-people dichotomy is revealed by a scientific analysis, in order to understand the different aspects of this dichotomy that is presently reflected. The elitist intellectual in Karaosmanoğlu’s novels has a high-hat, prejudiced, sarcastic and dismissive approach to the traditional people, traditional people also keep themselves apart from this intellectual figure who sees them as ignorant and underestimates their way of life. Karaosmanoğlu’s ideological position causes limitations and prejudices in the viewpoint of this subject

  • AKŞİN, S. (2017). Jön Türkler ve İttihat ve Terakki (8. baskı). Ankara: İmge Kitabevi.
  • AYDEMİR, Ş. S. (1932a). İnkılap Heyecanı (Antuziasm). Kadro, 2, 5-8.
  • AYDEMİR, Ş. S. (1932b). İnkılap Bitti mi?. Kadro, 3, 5-10.
  • AYDEMİR, Ş. S. (1932c). Genç Nesil Meselesi. Kadro, 4, 5-9.
  • AYDEMİR, Ş. S. (1932d). Yarı Münevverler Kulübü. Kadro, 8, 40-43.
  • AYDEMİR, Ş. S. (1986). İnkılâp ve Kadro. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • AYDEMİR, Ş. S. (1999). Tek Adam Mustafa Kemal - 3. Cilt: 1922-1938. İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • AYDEMİR, Ş. S. (2008). Suyu Arayan Adam (20. basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.
  • BENDA, J. (2006). Aydınların İhaneti (çev. C. Soydemir). Ankara: Doğu Batı Yayınları.
  • BELGE, B. A. (1932). İnkılabımız ve Hilafet. Kadro, 1, 37-40.
  • BILLIG, Michael (2003). Critical Discourse Analysis and the Rhetoric of Critique. Critical Discourse Analysis: Theory and Interdisciplinarity (Ed. G. Weiss & R. Wodak). Hampshire: Palgrave Macmillan, 35-46.
  • ERTAN, T. F. (1994). Kadrocular ve Kadro Hareketi (Görüşler, Yorumlar, Değerlendirmeler). Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • GÖKALP, Z. (2006). Türkçülüğün Esasları, İstanbul: Bordo Siyah Klasik Yayınlar.
  • GRAMSCI, A. (1986). Hapishane Defterleri: Tarih, Politika, Felsefe ve Kültür Sorunları Üzerine Seçme Metinler (çev. K. Somer). İstanbul: Onur Yayınları.
  • HANİOĞLU, M. Ş. (1989). Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti ve Jön Türklük (2. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • HARRIS, G. (2010). The Communists and The Kadro Movement: Shaping Ideology in Ataturk’s Turkey, Piscataway: Gorgias Press.
  • Kadro (1932). Kadro, 1, 3.
  • KADRO (1933). Türk Edebiyatının İlk Original Eseri: Yaban. 15, 47-49.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (1932). Millî Tasarruf ve Halk Edebiyatı. Kadro, 2, 26-28.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (1993). Yaban (36. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (1999). Bir Sürgün. (4. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2001). Kiralık Konak (24. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2002). Panorama (2. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2003a). Atatürk: Biyografik Tahlil Denemesi (6. Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2003b). Hüküm Gecesi (6. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2003c). Sodom ve Gomore (16. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2005). Ankara (22. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2016a). Hep O Şarkı (23. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARAOSMANOĞLU, Y. K. (2016b). Nur Baba (21. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • KARPAT, K. H. (2006). Aydınlar ve Kimlik: Tarihsel Bir Bakış. Doğu Batı, 9(35), 61-84.
  • KAYALI, K. (2000). Türk Düşünce Dünyasının Bunalımı: Görüntüdeki Dinamizmin Gölgelediği Tıkanıklık. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • MARDİN, Ş. (1991). Türk Modernleşmesi. İstanbul: İletişim Yayınları.
  • MARDİN, Ş. (1994). Jön Türklerin Siyasi Fikirleri: 1895-1908 (5. baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • MARDİN, Ş. (2010). Yeni Osmanlılar Düşüncesinin Doğuşu (9. Baskı). çev. M. Türköne, F. Unan ve İ. Erdoğan, İstanbul: İletişim Yayınları.
  • MARDİN, Ş. (2011). Türkiye, İslam ve Sekülarizm (çev. E. Gen ve M. Bozluolcay). İstanbul: İletişim Yayınları.
  • SAID, E. (1995). Entelektüel: Sürgün, Marjinal, Yabancı (çev. T. Birkan). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
  • SUNAR, L. (2004). Kadro Dergisi/Hareketi ve Etkileri. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 2(1), 511-526.
  • TÖR, V. N. (1932a). Müstemleke İktısadiyatından Millet İktısadiyatına. Kadro, 1, 6-9.
  • TÖR, V. N. (1932b). Ümmilikle Mücadele İçin Köy Kampları. Kadro, 1, 42-43.
  • ÜLKEN, H. Z. (1992). Türkiye’de Çağdaş Düşünce Tarihi (3. baskı). İstanbul: Ülken Yayınları.
  • WEISS, G. & R. Wodak (2003). Introduction: Theory, Interdisciplinarity and Critical Discourse Analysis. Critical Discourse Analysis: Theory and Interdisciplinarity (Ed. G. Weiss & R. Wodak). Hampshire: Palgrave Macmillan, 1-32.,
Primary Language tr
Subjects Sociology
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-6560-2470
Author: Mehmet ANIK (Primary Author)
Institution: BİNGÖL ÜNİVERSİTESİ, FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ
Country: Turkey


Bibtex @research article { busbed512641, journal = {Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi}, issn = {1309-6672}, eissn = {2618-6322}, address = {Bingol University}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {165 - 188}, doi = {10.29029/busbed.512641}, title = {HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM}, key = {cite}, author = {ANIK, Mehmet} }
APA ANIK, M . (2019). HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (17), 165-188. DOI: 10.29029/busbed.512641
MLA ANIK, M . "HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2019): 165-188 <http://busbed.bingol.edu.tr/issue/44814/512641>
Chicago ANIK, M . "HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 (2019): 165-188
RIS TY - JOUR T1 - HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM AU - Mehmet ANIK Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29029/busbed.512641 DO - 10.29029/busbed.512641 T2 - Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 165 EP - 188 VL - 9 IS - 17 SN - 1309-6672-2618-6322 M3 - doi: 10.29029/busbed.512641 UR - https://doi.org/10.29029/busbed.512641 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Bingöl University Journal of Social Sciences Institute HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM %A Mehmet ANIK %T HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM %D 2019 %J Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi %P 1309-6672-2618-6322 %V 9 %N 17 %R doi: 10.29029/busbed.512641 %U 10.29029/busbed.512641
ISNAD ANIK, Mehmet . "HALKA KARŞI ENTELEKTÜEL, ENTELEKTÜELE KARŞI HALK: BİRBİRİNE ‘YABAN’ İKİ KESİM". Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9 / 17 (April 2019): 165-188. https://doi.org/10.29029/busbed.512641